Catalina in de Grote Beer 2016

De komeet C/2013 US10 Catalina is afgelopen dagen door het sterrenbeeld de Grote Beer getrokken. Daarbij passeerde zij rakelings de sterren Alkaid en Alcor en Mizar van de steel van de steelpan. Om dit te observeren was het noodzakelijk er vroeg bij te zijn. Hoewel de komeet ook al in de late avonduren boven de horizon stond kon men de komeet door de lage stand nauwelijks ontwaren vanwege de verlichting. Daarom was het veel gunstiger om in de vroege ochtenduren te gaan kijken, de komeet stond toen vrijwel in het zenith. Hans Goertz heeft op de ochtenden van 14 en 16 januari opnamen gemaakt. De eerste opname van 14 januari laat de ster Alkaid zien met de komeet als het vage groene vlekje. Het maken van de opnamen moest gebeuren tussen overtrekkende wolkenvelden door. Daarom is aan de linkerkant de opname gesluierd en geel/oranje gekleurd vanwegen de lichtvervuiling. De tweede opname werd gemaakt op de vroege ochtend van 16 januari toen de komeet de dubbelster Alcor en Mizar passeerde.

Opname van Catalina nabij de ster Alkaid. Camera Canon 60Da, f=140mm, f/5.6, 30 sec bij iso-800

Opname van Catalina nabij de ster Alkaid. Camera Canon 60Da, f=140mm, f/5.6, 30 sec bij iso-800

Catalina nabij Alcor en Mizar op 16 januari. Camera Canon 60Da, f=140mm, f/5.6, 60sec bij iso-800

Catalina nabij Alcor en Mizar op 16 januari. Camera Canon 60Da, f=140mm, f/5.6, 60sec bij iso-800

Van Jo Smeets kregen we ook nog een fraaie opname, gemaakt op 18 januari.  Op de  opname is er ook nog een iridium flare te zien. Opnamen met Canon 70D camera, f=233mm, f/5.6, belichtingstijd 25sec, iso-3200.

Opname Jo Smeets met iridium satelliet

Opname Jo Smeets met iridium satelliet, de komeetstaarten zijn vaag zichtbaar

 

Komeet C/2013 US10 Catalina nabij Arcturus 2016

2016 begon met een bijzonder mooie samenstand van komeet C/2013 US10 Catalina en de heldere ster Arcturus van de Ossenhoeder (Bootes). Om dit te kunnen waarnemen moest een deel van de nieuwjaarsnacht(rust) opgeofferd worden daar het verschijnsel voornamelijk in de vroege ochtenduren te zien was. Nadat een regengebied in de nacht passeerde klaarde de hemel weer fraai op en wie de wekker vroeg gezet had zal er zeker geen spijt van hebben!

We beginnen eerst met een opname van twee dagen eerder, genomen door Jo, toen stond de komeet nog een stuk verwijderd van Arcturus. De opname is gemaakt met een Canon 70D camera voorzien van een 200mm telelens bij f/5.6. De belichtingstijd was 20 sec, iso-3200.

Komeet C/2013 U 10 Catalina door Jo Smeets

Komeet C/2013 U 10 Catalina door Jo Smeets

Dan kwam dé nacht, de nieuwsjaarsnacht. Nadat de kruitdampen op getrokken waren kon de Maan en Jupiter al in volle pracht waargenomen worden in het oosten. Arcturus kwam intussen ook al op in het noord-oosten. De bewolking nam snel toe en rond 02:30 zette de regen in. Echter, wie goed op de weerkaarten had gekeken was opgevallen dat de regenzone erg smal was en meteen erna gevolgd door opklaringen. Reden genoeg dus om de wekker te zetten (ondanks de toch al korte nacht vanwege nieuwjaar). En inderdaad, rond half zes toen de wekker afliep was de open hemel weer in volle pracht terug, en ook nog uitgewassen door de regenzone.

In het zuidwesten stond de halve maan samen met Jupiter te pronken maar Arcturus en Catalina stonden inmiddels hoog genoeg om, ondanks het storend maanlicht, opgezocht te worden.

De komeet was ongeveer van magnitude 6.2 en stond op minder dan 1° van Arcturus. Dit zou dus zeer goed passen in het beeldveld van een prismakijker. Met een 7×50 was de komeet al makkelijk te zien als een wazig vlekje (waarneming Hans Goertz). Van een staart was evenwel geen spoor te bekennen, waarschijnlijk door het teveel aan storend licht.

Door Jo Smeets en Hans Goertz is de komeet deze vroege ochtend ook gefotografeerd.

Hieronder de opname van Hans Goertz, genomen met een Canon 60Da, voorzien van een zoomlens (75-300mm) ingesteld op f=195mm en f/5.6. De belichtingstijd was 30sec bij iso-800. De opname is gemaakt rond 06:00u MET.

C/2013 U10 Catalina door Hans Goerz

C/2013 U10 Catalina door Hans Goerz

Tenslotte de opname van Jo. Jo was er ook achter gekomen dat de komeet vlak bij een bekend Asterisme stond (Picot-1) ook bekend als de Steek van Napoleon. Als je de vorm ziet begrijp je waarom! Een asterisme is een groepering van sterren die een figuur vormen, maar niet behoren tot de officiële sterrenbeelden (Wikipedia). Het bekendste asterisme is misschien wel de steelpan van de Grote Beer. Andere bekende en minder bekende voorbeelden zijn de zomerdriehoek, de kleerhanger en de kerstboom.

Jo maakte de opname weer met zijn Canon 70D, f=388mm, f/6.3, 15sec belicht bij iso-3200.

Wanneer men de opname vergelijkt met die van 30-12 kan men zeer duidelijk de verplaatsing tussen de sterren herkennen.

C/2013 U10 Catalina bij Arcturus door Jo Smeets

C/2013 U10 Catalina bij Arcturus door Jo Smeets