De Venus-Jupiter samenstand van Juni-Juli-2015

Het afgelopen winterseizoen zijn we verwend door diverse mooie samenstanden van de planeten aan de avondhemel. Ook deze zomer kunnen we weer genieten van dit fraaie schouwspel en dit keer van een zeer nauwe Venus-Jupiter samenstand (31 boogminuten) eind Juni, begin Juli.
Uiteraard hebben onze actieve waarnemers dit nauwlettend gevolgd en diverse fraaie opnamen weten te maken. Het weer was deze keer geen spelbreker, het verschijnsel speelde zich af tijdens een van de markantste hittegolven van de laatste jaren. Er was dus niks op tegen om ’s avonds na zonsondergang de koelte van het open veld op te zoeken. Dit bereikte zijn hoogtepunt op woensdagvond 1 juli toen we met maar liefst 10 deelnemers op ’t Rooth bijeenkwamen om het schouwspel te volgen. Anderen gaven er de voorkeur aan toch thuis te blijven en van daaruit de samenstand te observeren.
Hieronder krijgt U een impressie van de mooie resultaten die we mochten behalen.

Opname van Hans Goertz vanuit het open veld bij Beek, op 30 Juni

Opname van Hans Goertz vanuit het open veld bij Beek, op 30 Juni

Op woensdagavond 1 juli troffen diverse leden van Galileo elkaar op de vaste waarneemstek op ’t Rooth, op het plateau van Margraten. Enkele deelnemers waren al voor de zonsondergang gekomen en konden zodoende terplekke genieten van dit fraaie schouwspel. Even ervoor was ook al de bijna volle maan opgekomen.

Alle apparatuur staat gereed op ’t Rooth. Wachten tot het donker wordt!

Alle apparatuur staat gereed op ’t Rooth. Wachten tot het donker wordt!

Ook deze fraaie 10cm Polarex mocht er zijn, van Norbert Schmidt. Een refractor met een vlijmscherp beeld.

Ook deze fraaie 10cm Polarex mocht er zijn, van Norbert Schmidt. Een refractor met een vlijmscherp beeld.

Intensief overleg over de te volgen strategie bij het observeren

Intensief overleg over de te volgen strategie bij het observeren

Venus en Jupiter bij elkaar. Naast de bekende boom van ’t Rooth. Een herkenningspunt van het plateau van Margraten. Foto van Jo Smeets.

Venus en Jupiter bij elkaar. Naast de bekende boom van ’t Rooth. Een herkenningspunt van het plateau van Margraten. Foto van Jo Smeets.

Ook de fraaie volle maan (of net niet, zie kraters aan onderrand) kon niet ontsnappen aan onze camera’s met zware telelenzen. Foto Jo Smeets.

Ook de fraaie volle maan (of net niet, zie kraters aan onderrand) kon niet ontsnappen aan onze camera’s met zware telelenzen. Foto Jo Smeets.

De thuisblijvers lieten zich ook niet onbetuigd. Huub bleef vanwege de hitte thuis en kon van daaruit toch nog beide planeten vangen. Hij heeft hierbij vooral ook getracht de maantjes van Jupiter en de schijngestalten van Venus vast te leggen.

Hieronder zien jullie zijn mooie resultaat.

Opname Huub Willems vanuit Nieuwstadt. Let op de maantjes én de schijngestalte van Venus.

Opname Huub Willems vanuit Nieuwstadt. Let op de maantjes én de schijngestalte van Venus.

Van Richard van de Hof ontvingen we een compilatie van opnamen waarin het verloop van de samenstand gedurende meerdere dagen gevolgd werd.

Van Richard van de Hof ontvingen we een compilatie van opnamen waarin het verloop van de samenstand gedurende meerdere dagen gevolgd werd. (klik voor grotere foto)

Van Richard van de Hof ontvingen we een compilatie van opnamen waarin het verloop van de samenstand gedurende meerdere dagen gevolgd werd. (klik voor grotere foto)

Tenslotte nog een heel sfeervolle opname van Ernst Roelof s die vanuit zijn woonplaats Maastricht de samenstand op vrijdag 3 juli fotografeerde samen met de skyline van de stad. Er was toen al duidelijk meer smog aanwezig waardoor beide planeten enigszins vervaagden Maar toch een hele mooie opname!

Samenstand van Jupiter en Venus boven Maastricht op vrijdag 3 juli. Opname Ernst Roelofs.

Samenstand van Jupiter en Venus boven Maastricht op vrijdag 3 juli. Opname Ernst Roelofs.

Iedereen die meegewerkt heeft aan deze geslaagde actie wordt hartelijk bedankt.

En we hopen dat we dit seizoen nog vaker zo succesvol kunnen opereren!

Hans Goertz

Vroeg op voor de spectaculaire Jupiter – Venus conjunctie 2014

Door: Hans Goertz

De zomermaand augustus had dit jaar naast de Perseïden nog iets anders moois voor ons in petto: de zéér nauwe samenstand (12’) tussen Jupiter en Venus op 18 augustus. Hiervoor moesten we wel vroeg uit de veren want het verschijnsel zou net voor zonsopkomst aan de noord-oostelijke hemel te zien zijn. Bovendien zou het gebeuren laag boven de horizon plaatsvinden zodat een vrij uitzicht op de horizon essentieel was. Daarom werden we met z’n allen opgeroepen om ons te verzamelen op onze bekende waarneemplek op het plateau van Margraten, nabij ’t Rooth. De vooruitzichten waren tamelijk gunstig te noemen. Nadat een regenfront in de nacht was gepasseerd werd de hemel schoongeveegd door de stevige westenwind. Anderen, die niet naar ’t Rooth wilden afreizen probeerden het mooie verschijnsel thuis waar te nemen.
Uiteindelijk zijn er vier leden op ’t Rooth bijeengekomen: Huub, Servé, Ernst en Gère. Zelf was ik onderweg omgedraaid omdat het tóch weer begon te regenen. Maar de volhouders die er wel waren konden, nadat de bui was overgetrokken en zij geschuild hadden in de auto, toch nog met succes de conjuctie waarnemen! Rond kwart over vijf vertoonden de planeten zich voor het eerst enkele graden boven de horizon.
Zelf kon ik, weer terug in Beek, gelukkig toch ook de samenstand bewonderen omdat nét op tijd de planeten boven een dak verschenen. Ook Jo en Richard waren er al vroeg bij en hebben de samenstand van huis uit waargenomen.
Al met al dus een zeer succesvolle actie met tevreden deelnemers na afloop, waarop zich een levendige discussie ontspon op de yahoo-group en we elkaars beelden konden bewonderen. Hieronder zien jullie een selectie van de mooie opnamen die gemaakt zijn.
Ook de maan pronkte aan de hemel, maar die waarnemingen zullen we voor later bewaren bij het waarneemoverzicht van de zomermaanden.

Naast de prachtige beelden die we zo meteen zien waren er ook nog de visuele indrukken, en deze waren vaak het mooist met het blote oog! Wat verder heel duidelijk opviel was het grote verschil in (oppervlakte)helderheid van beiden. Te bedenken dat Jupiter schijnbaar drie keer zo groot was als Venus (31,5” diameter Jupiter tegen 10,5” diameter Venus) was deze laatste duidelijk de helderste. Natuurlijk staat Jupiter veel verder van de zon, hetgeen het grote verschil veroorzaakt. Servé beschreef de visuele indruk als volgt: “De mooiste aanblik vond ik die met het blote oog, met de heldere Venus linksboven Jupiter. De aanblik door de kijker was ook mooi, maar vanwege de abominabele seeing was het moelijk scherpstellen op de planeten. Ik kon het koppel in de kijker gemakkelijk tot na zonsopkomst volgen. In de kijker valt, behalve het grote helderheidsverschil ook het grote verschil in oppervlaktehelderheid op.”

Opnamen zijn er gemaakt met diverse instrumenten. Via de telescoop of met telelenzen.
We beginnen met enkele sfeerbeelden. Richard vd Hof legde het schouwspel sfeervol vast mbv een Canon SX40HS (met 35x optische zoom). Vanaf vast statief, handmatig op oneindig ingesteld en met 2 sec. uitgestelde belichting (zelfontspanner) om trillingen te voorkomen.

samenstand door Richard

samenstand door Richard vd Hof

Zelf nam ik een foto met een Canon EOS 50D, met een 300mm telelens, iso 400, 1/20sec.

Samenstand door Hans Goertz

Samenstand door Hans Goertz

En Ernst Roelofs trad in de voetsporen van Jo toen een naderend verkeersvliegtuig in zijn beeld verscheen. We zijn er nog niet achter gekomen welk toestel het was en waar het naar toe vloog. Zijn opname is gemaakt met een Nikon 70-300mm telelens, met als camera een Nikon D5100.

Samenstand door Ernst Roelofs

Samenstand door Ernst Roelofs

Vervolgens werden er ook opnamen gemaakt waarbij de telescoop als objectief dienst deed.
Dat levert als voordeel op dat meer details gefotografeerd kunnen worden, zoals bijvoorbeeld de Jupiter-manen.
In de opname van Huub Willems zijn de maantjes nét zichtbaar, met enige hulp van beeldbewerking. De gebruikte camera was een Canon EOS 40D, in het primaire brandpunt van de William Optics GTF81 (f=478 mm), ingesteld op iso 1600 en 1/25 sec belichtingstijd.

Samenstand door Huub Willems

Samenstand door Huub Willems

Samenstand (ingezoomt) door Huub Willems

Samenstand (ingezoomt) door Huub Willems

Ook Jo Smeets kon de maantjes op een prachtige manier vastleggen, deze keer een dag later op de vroege ochtend van 19 augustus. De namen van de op dat moment zichtbare maantjes zijn in de foto vermeld. De opname is gemaakt achter de 80mm Williams telescoop met een Canon EOS 70D, iso 400 en ½ sec belichtingstijd.

Samenstand door Jo Smeets

Samenstand door Jo Smeets

Tot slot nog een tweetal actiefoto’s van de kloeke waarnemers die het vroege uur en de koude wind op ’t Rooth wisten te trotseren! Foto genomen door Ernst.

Huub en Servé in actie, door Ernst Roelofs

Huub en Servé in actie, door Ernst Roelofs

Ger aan het speuren naar Venus en Jupiter. door ernst Roelofs

Ger aan het speuren naar Venus en Jupiter. door Ernst Roelofs