Waarnemingen Galileo maart 2014

Deze maand maart gaat de geschiedenis in als één van de zonnigste. De winter bleef ons gespaard en zo konden we rustig onze waarnemingen verrichten zonder kou te hoeven lijden! Het spreekt voor zich dat er ook heel wat zonnewaarnemingen zijn verricht, zowel visueel als fotografisch. Hieronder zien we enkele voorbeelden van de opnamen die deze maand zijn gemaakt van de zon. Zowel in wit licht als in Hα konden weer vele details vastgelegd worden.

Als eerste een opname van het begin van de maand die het zonsoppervlak toont bezaaid met vlekkengroepen (ten teken dat de zonnevlekkencyclus nog volop bezig is). De opname is gemaakt door Hans Goertz op 2 maart. Op de foto zien we nog een oude bekende terug. De grote zonnevlek die al vanaf begin januari bestaat en nu als vlekkengroep nr 1990 , aangegeven met cirkel, wederom prominent aanwezig is. De opname is gemaakt met een Leica Televid 77 apo, f=800mm en een EOS50D camera.

Groep 1990 - Foto Hans Goertz

Groep 1990 – Foto Hans Goertz

Ook in Hα was het een lust voor het oog. Vele protuberansen lieten zich zien aan de zonsrand en filamenten slingerden zich over het oppervlak. Duidelijk zichtbaar is dat de activiteitscentra op de zon voornamelijk in de evenaar gebieden te vinden zijn, hetgeen kenmerkend is voor het eindstadium van een cyclus. Onderstaande opname, ook van 2 maart, werd gemaakt door Jo Smeets met Lunt 60mm DS en een EOS40D camera.

Zon in H-alpha door Jo Smeets

Zon in H-alpha door Jo Smeets

Ook de maan wist ons weer te bekoren. Vooral tijdens de sterrenkijkdagen konden we met volle teugen genieten van onze buur en bezoekers en de aanwezige Galileo leden konden toen getuige zijn van een wonderlijk fenomeen op de maan: enkele kraterranden op de terminator die gedurende een relatief korte tijd van ca 4uur een letter X vormen. Het verschijnsel staat bekend als Werner –X (genoemd naar de krater Werner, die er deel van uit maakt). Hieronder zien we een opname van die avond met Werner-X aangegeven met een witte streep. Opname van Hans Goertz met een 25cm Dobson, f=1200mm, EOS50D in primair brandpunt.

Werner X door Hans Goertz

Werner X door Hans Goertz

De sterrenkijkdagen kunnen beschouwd worden als een waarneemavond voor de Galileo-leden. Naast de maan werden nog vele andere objecten bekeken. We konden door elkaars telescopen kijken en zo een indruk opdoen van de verschillen tussen de diverse instrumenten.
Zo kwam Jupiter ook ruimschoots in beeld waarbij de Galileïsche manen de blikvangers waren. Maar wie iets meer geduld had kon ook de wolkenbanden op Jupiter fraai zien. Een indruk van wat je dan ziet geeft de volgende opname weer. Gemaakt door Hans Goertz via de 25cm Dobson en EOS50D camera.

Jupiter door Hans Goertz

Jupiter door Hans Goertz

Ook enkele deepsky objecten konden tijdens de sterrenkijkdagen bewonderd worden, dit ondanks de nabijheid van de stad Maastricht. Hieronder zien we een compilatie van enkele objecten die het publiek en onze leden konden aanschouwen. Achtereenvolgens zien we de Orionnevel M42, de dubbele open sterrenhoop H en Chi in Perseus, NGC2392 beter bekend als de Eskimonevel en tenslotte de nog steeds duidelijk zichtbare supernova in M82.

Supernova in M82 door Hans Goertz

Supernova in M82 door Hans Goertz

M42 de Orionnevel door Hans Goertz

M42 de Orionnevel door Hans Goertz

H en Chi Persei door Hans Goertz

H en Chi Persei door Hans Goertz

NGC2392 door Hans Goertz

NGC2392 door Hans Goertz

 

Sterrenkijkdagen 2014, een terugblik

Goede locatie, voorbeeldig weer, een enthousiast en gemotiveerd deskundig team. Wat kan er dan nog fout gaan? Het publiek, waar was dat? Met wat uitzonderingen, er waren enkele tientallen bezoekers over de twee avonden en zaterdagmiddag verspreid, waren ze elders. Of Maastrichtenaren hebben geen belangstelling voor de sterren òf er mankeerde tóch wat aan de publiciteit. Laten we het op het laatste houden. Ik trek me dit persoonlijk aan. Dus we moeten het beter doen. Toch is het ons zo goed bevallen dat we weer een optie hebben genomen om hier volgend jaar weer terug te komen, en dat lijkt te kunnen.

Ik heb inmiddels (als coördinator bij de KNVWS) enkele reacties uit het land gezien. Met name over zaterdag zijn er van overal heel enthousiaste reacties en worden veel bezoekers gemeld.

Het CNME bood ons gastvrij onthaal, jammer dat ze niet zijn komen kijken wat we er van gemaakt hadden. Onze gastvrouw was Irma Kokx van IVN Maastricht. Die zorgde dat het ons aan niets ontbrak; waarvoor dank. Bij het knutselen hadden we hulp van Lisa en Nelly en Eddy. Met zo’n team kun je vooruit. Mensen van Galileo bedankt voor jullie bijdrage, dat is toch het hart van de Sterrenkijkdagen. Ik hoop (en ben eigenlijk wel zeker) dat iedereen er zijn genoegen aan heeft beleefd. Er waren niet veel bezoekers maar, die er waren, waren zonder uitzondering erg enthousiast.

Het programma was uitgebreider dan voorgaande jaren met Zonnewaarneming op zaterdag middag en een extra lezing voor de jeugd over het sterrenbeeld Orion, waarbij Edy zich verdienstelijk maakte, zowel in Meerssen als in Maastricht. Edy aan het woordEdy en kinderen blijft een gouden combinatie! En (natuurlijk) was er bij de kinderen een wijsneusje dat (bijna) alles al wist. Eddy kijkt er zelfs een beetje bekommerd van!

Edy bezorgd De waarneemactie van de zon was voor mij toch wel het hoogtepunt van deze Sterrenkijkdagen, prachtig weer, een boel verschillende kijkers, voldoende zonsactiviteit, en ook de maan die al te bekijken was en als kers op de taart een enorme vlucht kraanvogels, die onze locatie als referentie leek te hebben genomen.

Maan uit-het-handje

Van de dagmaan een ‘uit-de-handje’ van Martien.

Van de zon twee foto’s van Jo en van de kraanvogels twee van Ernst. Verder nog enkele actiefoto’s van de waarneemactiviteit.

Zon in H-Alpha (Jo Smeets)

Zon in H-Alpha (Jo Smeets)

Zon in wit licht (Jo Smeets)

Zon in wit licht (Jo Smeets)

 

Kraanvogels (Ernst Roelofs)

Kraanvogels (Ernst Roelofs)

Kraanvogels (Ernst Roelofs)

Kraanvogels (Ernst Roelofs)

Jo en Irma Gère parallelactisch opgesteld Gespreide belangstelling

Het knutselteam meldde dat de UFO het meest populaire object om te bouwen was, maar zonder sterrenkaarten gaat het ook niet.

Sterrenkaart bah!De voordrachten kwamen minder aan bod dan waar we op gerekend hadden, op vrijdag waren negen uur vrijwel geen bezoekers meer en kwart over negen werd het toch nog een half uur helder. Toen het weer dichttrok rond 10 uur besloten we dat dit het teken was om te stoppen. Op zaterdagavond trok de hemel buiten meer belangstelling. Over beide avonden konden Angelo en Servé toch beiden één keer hun verhaal doen. En ook bij een heldere hemel kun ook veel beter een aanschouwelijk verhaal kwijt over wat er aan de hemel te zien is; zo’n laserpointer is dan wel een heel fijn instrument! De blikvangers waren de maan (foto Jo), Orionnevel (toch nog wel wat heiig, jammer) en Jupiter (nog steeds de rode vlek niet gezien, wel waren de 4 Galileïsche manen keurig opgesteld) .

Hans en meer

Hans Goertz legt uit wat er zoal te zien is met zijn dobson

Dubbele open sterrenhoop NGC869 in Perseus (Hans Goertz)

Dubbele open sterrenhoop NGC869 in Perseus (Hans Goertz)

Orionnevel M42 (Hans Goertz)

Orionnevel M42 (Hans Goertz)

Supernova in M82 - visueel niet te zien, maar dmv digitale foto techniek wel (Hans Goertz)

Supernova in M82 – visueel niet te zien, maar dmv digitale foto techniek wel (Hans Goertz)

Tegen ‘sluitingstijd’was de X-structuur op de maan prachtig te zien. Alle leden en bezoekers die er tegen tien uur nog waren kunnen (volgens mij) toetreden tot de X-club!

Maan met Werner X structuur aangegeven (Hans Goertz)

Maan met Werner X structuur aangegeven (Hans Goertz)

De maan  (Jo Smeets)

De maan (Jo Smeets)

Tot slot nog een foto impressie van het weekend als dia show:

Martien Jacobs, voorzitter Galileo