Waarnemingen september en oktober

De nazomer en herfst bracht dit jaar diverse heldere avonden en nachten. In tegenstelling tot de zomermaanden werden we grotendeels gespaard van vele buien en zo konden we genieten, onder andere, van de zon die op het laatst van de beschreven periode nog een bijzondere verrassing voor ons in petto had. Ook de draad van deepsky waarnemingen kon weer opgepakt worden.

Verder zijn Jo Smeets, Huub Willems en Angelo Luja zijn in deze periode nog op waarneemexpeditie gegaan in de Dordogne. Daar hebben zij fraaie resultaten geboekt. Deze zullen in dit overzicht niet aan bod komen maar in een apart verslag gepresenteerd worden. We wachten met spanning af!

Laten we traditiegetrouw beginnen met onze zon, die in zijn eindfase van de 24e cyclus is terecht gekomen. Hieronder zien jullie twee fraaie opnamen van Jo Smeets, genomen op 30 september in wit licht en h-alfa. Fraaie zonnevlekken zijn zichtbaar in wit licht waarbij aan de rand van de zon ook nog duidelijk fakkelvelden zijn . Dit zijn relatief hetere gebieden op het zonsoppervlak , waardoor zij licht afsteken tov hun omgeving. De h-alfa opname laat ook rond de betreffende zonnevlekken heldere structuren zien, dit zijn flares, uitbarstingen op het zonsoppervlak. Donkere filamenten zijn ook duidelijk zichtbaar. De opname in wit licht is gemaakt met een 120mm Esprit refractor, de H-alfa opname is genomen met een Lunt, double stack van 60mm opening.

Zon Witlicht 140930-Jo

Zon in wit licht op 30 september, Jo Smeets. De opname is gemaakt met een 120mm Esprit refractor voorzien van een objectieffilter. Camera 70D. Belichtingstijd 1/1000 sec bij iso 125.

Zon Ha 1410930-Jo

Zon in H-alfa , 30 september, vergelijk met bovenstaande figuur. Opname genomen via Lunt 60mm double stack, 70D camera, belichtingstijd 1/6 sec bij iso 200.

Dat de zon licht in alle kleuren van de regenboog uitzendt weet iedereen en kunnen we in het dagelijks leven regelmatig zien. Maar om dit zonnespectrum eens compleet met Fraunhoferlijnen en al te zien via een spectroscoop is toch wel iets bijzonders. Hieronder zien jullie een opname van Hans Goertz van het zonnespectrum, genomen via een Alpy spectroscoop (van de firma Shelyak). Fraai zij de vele absorptielijnen te zien. Het spectroscopiegebeuren is binnen onze vereniging iets wat in zijn kinderschoenen staat. Daar komt hopelijk verandering in, en komende tijd worden pogingen ondernomen om ook sterspecta via deze spectroscoop op te nemen. Wordt vervolgd!

zonspectr-140917

Zonnespectrum , Hans Goertz, genomen met Alpy spectroscoop. Gemonteerd voor een 70D camera

Vervolgens kregen we aan het eind van de maand oktober te maken met dé verrassing: het verschijnen van de grootste zonnevlek sinds 25 jaar. De vlek kreeg als volgnummer AR2192 en de verwachting is dat deze ook in de maand november weer tevoorschijn komt aan de oostelijke zonsrand. De vlek was zó groot dat deze makkelijk met het blote oog (via een eclipsbril) zichtbaar was. Van Wim Engels, Jo Smeets, Ernst Roelofs en Hans Goertz zijn er waarnemingen ontvangen van deze enorme vlekkengroep. Hieronder zien jullie hun resultaten.

141023_witlicht-HG

Opname Hans Goertz, 23 oktober, met eronder een detail uit dezelfde opname. Genomen met 77mm Apo televid, f=800mm, belichtingstijd 1/80 sec, iso 200

141023_witlicht-detail-HG

Opname Hans Goertz, 23 oktober, detail uit bovenstaande opname. Genomen met 77mm Apo televid, f=800mm, belichtingstijd 1/80 sec, iso 200

zon-roelofs

Opname Ernst Roelofs, met C5 en Nikon D5100 camera, belichtingstijd 1/1000 sec, iso 400

Tenslotte nog opnamen van AR2192 van Jo Smeets en Wim Engels.

Zon Wim Engels

Zon Wim Engels met AR2192

Zon WL141027-Jo

Zon Jo Smeets met AR2192

Tot zover de berichtgeving over onze zon. We zijn benieuwd hoe het verder gaat met deze enorme vlekkengroep.

Ook onze buur, Selena, trok weer de aandacht. Jo smeets wist hem weer fraai te “vangen”. Eenmaal bij wassende en vervolgens bij volle maan. Gegevens staan in de foto’s.

maan 140908maan 140905

Met Deepsky konden we ook enkele avonden aan de slag. Helaas waren de heldere nachten met droge lucht, zonder maanlicht, op één hand te tellen. Tijdens een heldere avond in september kon de Zomerdriehoek eens flink onder handen worden genomen. Zelfs in het lichtvervuilde Beek konden diverse nevels en sterrenhopen in dit gebied waargenomen worden.

Hieronder zien jullie een selectie van de door Hans Goertz waargenomen en gefotografeerde objecten. Alle opnamen zijn gemaakt met een 50D camera in het brandpunt van een 25 cm Dobson, f/5 telescoop.

M56-a

De bolhoop M56 in het sterrenbeeld Lier. Opname Hans Goertz. Belichtingstijd 25 sec, iso 800.

M27-a

De planetaire nevel M27. Opname Hans Goertz. Belichtingstijd 25 sec bij iso 800

Zeta-Lyrae-a

De dubbelster zeta-Lyrae. Opname Hans Goertz. Belichtingstijd 10 sec bij iso800.

En Jo Smeets stuurde nog een zeer mooie opname van de dubbelcluster in Perseus:

dubbel cluster-Jo

Opname Jo Smeets, 127mm Esprit refractor, 70D camera. Belichtingstijd 90 sec bij iso 1250

Al met al kunnen we terugkijken op een geslaagde nazomer. We zijn benieuwd wat ons de herfst en het begin van de winter aan waarnemingen gaat opleveren. We zien jullie waarnemingen en foto’s met belangstelling tegemoet!

Hans Goertz