Nu is deze Philippus Lansbergen ook de club die de herdenking van de uitvinding van de telescoop tot zijn zorg gemaakt heeft. Voor mij werd de verleiding om ter plaatse te gaan kijken erg groot en zo toog ik 21 juli op weg.Op de tweede verdieping van het oude kweekschool gebouw, dat de Volkssterrenwacht ter beschikking heeft, vind je informatie en aankondigingen over de ophanden zijn de herdenking van de uitvinding van de telescoop. In 1608 plaatsen we die uitvinding, volgend jaar dus 400 jaar geleden.

Zacharias Janssen of Hans Lipperhey, wie van die twee brillenmakers uit Middelburg was de uitvinder? Zacharias was al naar Frankfurt getrokken om een telescoop aan de man te brengen, Hans probeerde bij de overheid een patent te verkrijgen. Ook de Alkmaarder Jacob Metius vroeg (even later) een patent aan op de uitvinding. Wie van de drie was de uitvinder? De Staten-Generaal verstrekten het patent niet, gaven wel Hans Lipperhey opdracht er enige voor hen te maken. Hij kreeg per instrument (hij leverde er drie) 300 gulden, een enorm bedrag in die tijd.De meeste onderzoekers neigen ernaar Hans Lipperhey de eer van de uitvinding te geven. Het instrument waarmee Zacharias in Frankfurt aan kwam, was gedeeltelijk gebroken. Had ie pech gehad of had ie bij de buurman een kaduuk ding te pakken gekregen? Zoals gezegd, de Alkmaarder kwam enige tijd na Hans Lipperhey met zijn patentaanvraag. Dus dan zou Hans Lipperhey misschien de eer toekomen.

In 1609 was de telescoop al in Venetië en begon zijn opmars in de sterrenkunde. Een kijker die drie maal vergrootte was in de zomer van 1609 in Venetië al te koop. In augustus had Galileo een kijker gemaakt die drie keer beter was. Waarschijnlijk ging hij uit van het zwakke (speelgoed?) instrument dat al te koop was (op kermissen?). Deze verbeterde kijker bood hij aan de Senaat van Venetië aan. Deze was zo onder de indruk van de prestatie ervan, dat Galileo's tijdelijke aanstelling als wiskunde professor in Padua omgezet werd in een definitieve benoeming en zijn salaris verdubbeld werd. (Met dank aan de heer Peter Louwman die mij een gedeeltelijke fotokopie heeft toe gestuurd van "The Invention of the Telescope" door Albert Van Helden. De Sterrenbode van februari 1610 was een grotere sensatie voor de mensheid dan de Hubble Space Telescoop! (?) Met dit geweldige verschil dat de wijsheid toen in eerste instantie tot een kleine kring beperkt bleef!

Nog wat over Philippus Lansbergen (de volkssterrenwacht); voorzitter Rijk-Jan Koppejan en secretaris Tjerk Westerterp brachten me op de hoogte van hun aanpak.

Elke vrijdagavond in juli en augustus is daar de gelegenheid de zon te bekijken door telescopen, buiten opgesteld.De avond dat ik er was werd door 45 mensen bezocht. Men vertelde mij dat er soms 100 en meer bezoekers zijn. Er werd buiten gekeken door telescopen naar de zon gekeken en er werd verteld wat men zag. Binnen werden daarna twee kleine lezingen gegeven. De eerste geïllustreerd met een afbeelding van de zon op de muur en modellen van de planeten aan het plafond in het vertrek. De tweede aan de hand van een eenvoudige powerpoint presentatie.

Een werkelijk mooie informatie voor leken. Meer dan tien kinderen en dertig volwassenen luisterden geïnteresseerd. ( Op een kleine bengel na, die het te lang duurde, … ma met jong naar buiten! ) De bezoekers waren toeristen die de stad bezochten of inwoners van Middelburg. Er waren nogal wat ouders met kinderen. Ik trof Duitse en Engelse toeristen, sommigen waren er vaker geweest en komen een volgend jaar terug. Een aanpak die navolging verdient.